Patiënten- en Cliëntenrecht

Patiënten en cliënten zonder schriftelijke wilsverklaring worden in de zorgsector behandeld vanuit standaardprotocollen. Met een schriftelijke wilsverklaring kunt u uw specifieke wensen vastleggen.

CartoonIn de gezondheidszorg zijn de afgelopen jaren verschillende schriftelijke wilsverklaringen ontwikkeld. Zorgombudsman Cura Vera® richt zich vooral op de behandelbeperkingen die in een wilsverklaring kunnen worden vastgelegd, en de belangenbehartiging door de schriftelijke gemachtigde/mentor bij wilsonbekwaamheid van de patiënt of cliënt.

Cliënten en patiënten kunnen in een wilsverklaring vastleggen, dat zij onder bepaalde omstandigheden niet verder behandeld willen worden. Deze wens moet, ook als zij niet langer zelf in staat zijn voor hun wens op te komen, in principe gerespecteerd worden.

Instellingen dienen hun zorg, protocollen en richtlijnen af te stemmen op de wilsverklaringen. Een wilsverklaring moet opgenomen te worden in het Elektronisch Cliënten Dossier (ECD), Elektronisch Patiënten Dossier (EPD), of zorgbehandelplan.

Zorg- en hulpverleners zijn in principe dus verplicht om een negatieve schriftelijke wilsverklaring 
op te volgen. Een negatieve schriftelijke wilsverklaring is de schriftelijke 
weigering van de patiënt, opgesteld toen hij nog wilsbekwaam was, om in tijden van wilsonbekwaamheid een bepaald onderzoek of een bepaalde behandeling te ondergaan.
 Een voorbeeld hiervan is de non-reanimatieverklaring.

Alleen wanneer de hulpverlener gegronde redenen heeft kan hij deze verklaring naast zich neerleggen. Gegronde redenen kunnen zijn, dat de hulpverlener twijfelt aan de echtheid, de ondertekening of de interpretatie van de verklaring.

Ook kunnen zich nieuwe ontwikkelingen en medische mogelijkheden hebben voorgedaan, sinds het opstellen van de verklaring, waardoor de redenen voor de patiënt om de verklaring te maken, mogelijk zijn vervallen. Uitgangspunt is de redelijke wil en vraag van de patiënt en niet de (nieuwe) medische mogelijkheden/behandelaanbod van de dokter.

De hulpverlener bekijkt bij de schriftelijke weigering altijd de bedoeling van de opsteller (patiënt). Het standpunt van de artsenorganisatie KNMG is dat de schriftelijke gemachtigde/mentor geen beslisbevoegdheid heeft, maar mag adviseren bij de interpretatie van de verklaring. Andere juristen staan op het standpunt dat de wettelijk vertegenwoordiger/mentor wel een beslisrecht heeft.

Zorgombudsman Cura Vera® is van mening dat de wettelijk vertegenwoordiger beslisrecht heeft.

Onder de downloads vindt u een schriftelijke wilsverklaring. Punt 8 kunt u naar eigen inzicht verwijderen of anders invullen. Voor de overige punten wordt geadviseerd om deze op te nemen in de wilsverklaring.